ABD Başkanı Donald Trump, NATO aracılığıyla Ukrayna’ya Patriot hava savunma sistemleri de dahil olmak üzere silah göndereceğini söyledi. Trump NBC News’e verdiği demeçte yeni bir anlaşmayla “Patriotları NATO’ya göndereceğiz ve daha sonra NATO bunları dağıtacak” dedi ve silahların parasını NATO’nun ödeyeceğini sözlerine ekledi.   Bu açıklama, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky’nin silahların zamanında ulaşmasını sağlamak üzere Trump ile “olumlu bir diyalog” içinde olduklarını söylemesinin ardından geldi. Geçtiğimiz hafta Ukrayna şehirlerine yönelik Rus insansız hava aracı ve füze saldırılarının artmasının ardından 10 Patriot sistemi istediğini söyledi. NATO, aralarında ABD’nin de bulunduğu üyelerinin katkılarıyla finanse ediliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Almanya ve İspanya’nın da aralarında bulunduğu ülkeleri, Ukrayna’ya daha hızlı ulaşabilecekleri için mevcut Patriot bataryalarından bazılarını teslim etmeye çağırdığını söyledi.   Rubio, “NATO müttefiklerimizi bu silahları sağlamaları için teşvik etmeye devam ettik… madem stoklarında var, o zaman ikame silahları satın alabilecekleri mali anlaşmalar yapabiliriz” dedi. ABD Savunma Bakanlığı’nın geçen hafta bazı kritik silahların sevkiyatını durdurması Kiev’de hava savunma sistemlerinin birkaç ay içinde tükenebileceği endişesine yol açtı. Duraklatıldığı bildirilen silahlar arasında Patriot önleme füzeleri ve hassas top mermileri de vardı. Ardından, Ukrayna bu hafta rekor sayıda insansız hava aracı saldırısına maruz kalırken, Trump daha fazla silah gönderileceğini söyledi: “Yapmak zorundayız… Şu anda çok ağır darbe alıyorlar.”   Zelensky, Patriot sistemlerini “hayatın gerçek koruyucuları” olarak tanımlayarak sevkiyatların devam etmesi çağrısında bulunmuştu. Salı gecesi Ukrayna 728 insansız hava aracı tarafından vuruldu ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Rusya’nın bu sayıyı 1.000’e çıkarmak istediği uyarısında bulundu. BM’ye göre Haziran ayında 232 kişinin ölümü ve 1,300’den fazla kişinin yaralanmasıyla Ukrayna’da son üç yılın en yüksek aylık sivil kayıpları yaşandı. New York Times’ın ismi açıklanmayan ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, daha önce İsrail’de bulunan bir Patriot bataryası ABD’de yenilendikten sonra Ukrayna’ya gönderilecek.   İsrail bataryası ile ilgili görüşmeler bir süredir devam ediyordu. Geçtiğimiz ay Kiev’den üst düzey bir yetkili bataryanın ABD’ye gönderildiğini ancak Ukrayna’nın hala teslim almayı beklediğini söylemişti. Patriot hava savunma bataryaları ve ateşledikleri önleme füzeleri, Ukrayna şehirlerinin, sivil ve askeri altyapısının Rus seyir ve balistik füze saldırılarına karşı savunulmasında kritik bir rol oynuyor.   Sovyet döneminden kalma S-300 karadan havaya füzeler ve Batı yapımı Nasam’larla (Ulusal Gelişmiş Karadan Havaya Füze Sistemi) birlikte Patriot’lar Ukrayna’nın, ordunun sıklıkla “katmanlı savunma” olarak adlandırdığı sistemi sürdürmesine yardımcı oluyor. Gelişmiş radarı, izleme ve yüksek önleme oranı ile Patriot, Ukrayna’nın Moskova’nın amansız bombardımanlarına karşı kendisini korumakta zorlanacağı son derece etkili bir silah.   Ancak füzeler dahil tek bir bataryası yaklaşık 1 milyar dolar (740 milyon sterlin) değerinde olan bu silah aynı zamanda göz kamaştırıcı derecede pahalı. Bu da Patriot sistemlerini kullanan Batılı ülkelerin neden bu sistemleri elden çıkarmak konusunda isteksiz davrandıklarını açıklamaya yardımcı oluyor. Ukrayna birlikleri bunları nasıl kullanacaklarını zaten biliyor.   Batı tarafından tedarik edilen ilk iki batarya Kiev’in aylar süren ricalarının ardından Nisan 2023’te geldi. Şu anda kullanımda olan sistemlerin tam sayısı yakından korunan bir sır. Ancak her ilave batarya Ukrayna’nın daha fazla şehri ve askeri üsler ve elektrik santralleri de dahil olmak üzere kilit tesisleri sistemin koruyucu şemsiyesi altına almasını sağlıyor.   Ukrayna çok büyük bir ülke. Hiçbir zaman her şeyi – ya da herkesi – koruyamayacaktır. Ancak Rus hava saldırılarının sıklığı ve boyutu arttıkça, Kiev’in Batılı müttefikleri ihtiyacın aciliyetini kabul etmiş görünüyor. Ocak ayında Beyaz Saray’a yeniden girdiğinden beri Trump, ABD’nin Ukrayna’ya verdiği desteği azaltmaya çalışıyor.   Alman düşünce kuruluşu Kiel Enstitüsü’ne göre ABD, 2022’nin başı ile 2024’ün sonu arasında Ukrayna’ya en büyük askeri yardım kaynağıydı ve bu süre zarfında 69 milyar dolar (54,6 milyar sterlin) verdi.   Trump ayrıca NATO müttefiklerine GSYH’lerinden güvenlik ittifakına daha fazla pay ayırmaları için baskı yapıyor. Geçtiğimiz yıl tüm Avrupalı NATO üyeleri GSYİH’lerinin %2’sini savunmaya harcama taahhüdünde bulundu.   Rusya Şubat 2022’de Ukrayna’da geniş çaplı bir işgal başlattı. ABD iki ülkeyi savaşı sona erdirmek için bir anlaşmaya varmaya çağırıyor. Rubio gazetecilere yaptığı açıklamada Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile Perşembe günü Malezya’da düzenlenen bir toplantı sırasında “samimi” bir görüşme yaptıklarını söyledi.   Rubio, Trump’ın “barış görüşmelerinde ilerleme kaydedilmemesinden duyduğu hayal kırıklığını” ve “Rus tarafının bu çatışmayı sona erdirmek için daha fazla esneklik göstermemesinden duyduğu hayal kırıklığını” yineledi.   İkilinin çatışmanın nasıl sonuçlanabileceğine dair bazı yeni fikirler paylaştığını ve bunları Trump’a geri götüreceğini söyledi. Rubio, Trump’ın Pazartesi günü Rusya ile ilgili “önemli” bir açıklama yapacağını söylediği konu hakkında detay vermeyi reddetti.

Rusya, yurt dışına sattığı fosil yakıtlarla, dördüncü yılındaki Ukrayna savaşını finanse etmeye devam ediyor. 2022’in Şubat ayında işgalin başlamasından bu yana, Ukrayna’nın müttefiklerinden aldığı yardımın üç katından fazla parayı, Rusya hidrokarbon ihracatından elde etti. BBC’nin analiz ettiği verilere göre Ukrayna’nın Batılı müttefikleri, Kiev’e verdikleri yardımdan daha fazla miktarda parayı Rusya’ya ödemiş oldu. Ukrayna savaşıyla ilgili kampanya yapan oluşumlar Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin, Rusya’nın savaş finansmanına destek olmamak adına daha çok çaba göstermesini istiyor. Rusya ne kadar kazanıyor? Rusya’nın savaş makinesinin işlemesini, gaz ve petrol satışları sağlıyor. Rus devletinin gelirlerinin üçte biri petrol ve gazdan geliyor. İhracatın yüzde 60’ı da bu iki kalemden elde ediliyor. İşgalden hemen önce Ukrayna’nın müttefikleri Rus hidrokarbonuna yaptırım uygulamaya başlamıştı. ABD ve İngiltere Rus petrolüne ve gazına yasak getirmiş, Avrupa Birliği (AB) ise gaza değil ama deniz yoluyla taşınan ham petrole yaptırım uygulamıştı. Buna rağmen, işgalin başından 29 Mayıs’a kadar, Rusya’nın fosil yakıt ihracatından 973 milyar dolar elde ettiği görülüyor. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) verilerine göre, bunun yaklaşık 260 milyar doları, yaptırım uygulayan ülkelerden. Bu gelirde aslan payı, 237 milyar dolarla AB üyesi ülkelerden geliyor. AB ülkeleri boru hattı yoluyla Rusya’dan doğrudan gaz almaya devam ettiler. Ukrayna bu yılın Ocak ayında bu geçişi kesmiş olsa da Macaristan ve Slovakya’ya Rus ham petrolü ulaşmaya devam ediyor. Rus gazı Avrupa’ya Türkiye yoluyla yine boru hattı üzerinden ulaşıyor. CREA verilerine göre, 2025’in Ocak ve Şubat aylarında bu sevkiyatın hacminde önceki yıla göre yüzde 26,77 artış görüldü. Macaristan ve Slovakya’ya Rus gazı Türkiye üzerinden boru hatlarıyla tedarik ediliyor. Batı’nın attığı adımlara rağmen 2024’te Rusya’nın fosil yakıtlardan elde ettiği gelir 2023’e göre yalnızca yüzde 5 düştü. İhracat hacminde ise yüzde 6 düşüş oldu. Geçen yıl ham petrol ihracatından elde edilen gelir ise yüzde 6 arttı. Boru hattı gazından ise yüzde 9 daha fazla gelir elde edildi. CREA’nın verileri, Rusya’nın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yarısının AB ülkelerine yapıldığını söylüyor. AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, henüz “en etkili yaptırımları uygulamadıklarını” söylüyor. Bunun nedeninin ise bazı üye ülkelerin kısa erimde “daha ucuz gaz ve petrol aldıkları için” gerginliğin tırmanmasından endişe etmeleri olduğunu dile getiriyor. Rusya’dan LNG ithalatı, AB’nin Rusya’ya yönelik 17. yaptırım paketine dahil edilmedi. Ancak Rus gazı ithalatının 2027’ye kadar bitirilmesi için bir yol haritası benimsendi. Özetle, petrol ve gaza olan ihtiyacı, Batı’nın Rusya’nın savaş finansmanını kesme çabalarının önündeki büyük bir engel. Global Witness adlı kampanya grubundan Mai Rosner, “Birçok hükümetin Rusya’nın petrol üretme ve satma kapasitesini sınırlama gibi bir isteği aslında yok. Bu adımın, küresel enerji pazarı için ne sonuçlar doğuracağından çok korkuluyor” diyor. Rafineri ‘kaçağı’ Doğrudan satışların yanı sıra, Rusya’nın ihraç ettiği petrolün bir kısmı, başka ülkelerde işlenip petrol ürünlerine dönüştükten sonra Batı’ya giriyor. CREA, üçü Türkiye’de üçü de Hindistan’da olmak üzere, Rus petrolünü “aklayan” rafinerileri saptayabildiklerini ileri sürüyor. Buna göre, bu rafineriler Rus ham petrolünü işleyerek, yaptırım uygulayan ülkelere işlenmiş ürünlerin tedariğini sağlıyor. İşlem hacminin ise 6,1 milyar euro olduğu iddia ediliyor. Hindistan hükümeti CREA’nın raporunu “Hindistan’ın imajını lekelemek için yanıltıcı bir çaba” olarak niteledi. CREA’dan analist Vaibhav Raghunandan, “Batıda yaptırım uygulayan ülkelerin buna sıcak bakacağı biliniyor. Bu bir “yasal boşluk”, yani işlem aslında tamamen yasal. Herkes bunun farkında, ancak kimse bunu gerçekten değiştirecek adımları atmıyor” diyor. Uzmanlar ve kampanya yapan çevreler Batılı hükümetlerin Kremlin’in gelirlerini kesecek araçlara sahip olduğunu savunuyor. Rusya’nın eski Enerji Bakanı Yardımcısı ve Putin’in muhalifi Vladimir Milov, Rusya’ya yönelik yaptırımların daha etkili uygulanabileceğini söylüyor. Trump’ın ‘petrol fiyatları’ planı işe yarar mı? BBC’nin görüştüğü uzmanlar, Trump’ın ‘Opec petrol fiyatlarını düşürürse Ukrayna’daki savaşın biteceği’ yönündeki düşüncesini de doğru bulmuyor. Milov, “Moskova’dakiler bu fikre gülüyor, çünkü bundan en kötü etkilenecek taraf Amerikan kaya petrolü endüstrisi” diyor. Raghunandan da benzer bir görüşü savunarak, Rusya’nın ham petrol üretim maliyetlerinin Suudi Arabistan gibi Opec ülkelerinden düşük olduğunu, dolayısıyla bu ülkelerin Rusya’dan daha çok etkileneceğini belirtiyor: “Suudi Arabistan’ın bu öneriyi kabul etmesi imkansız. Bu, daha önce de denendi ve Suudi Arabistan’la ABD arasında gerilime neden oldu.” Rosner ise Batı’nın Rus hidrokarbonunu almasının ahlaki ve pratik sorunlar taşıdığını dile getiriyor: “Öyle bir durumdayız ki, hem savaştaki saldırgan tarafı kınıyoruz ve direnen tarafı destekliyoruz hem de saldıran tarafı mali olarak destekliyoruz. Fosil yakıtlara bu bağımlılığımız, enerji piyasalarına, küresel enerji üreticilerine ve düşman diktatörlere karşı savunmasız olduğumuz anlamına geliyor.”

Şubat 1977’de Galler’deki Pembrokeshire bölgesinde yağmurlu bir gündü. Broad Haven İlkokulu’nun öğrencileri, dışarıda UFO (Tanımlanamayan Uçan Nesne) gördüklerini iddia etti. O zamanlar 10 yaşındaki David Davies, arkadaşlarının gün boyunca “okul müdürünü garip bir şeyler olduğu konusunda uyarmaya çalıştığını” hatırladığını söylüyor. Davies gördüklerinin mantıklı bir açıklaması olduğundan emindi. “Amacım çıkıp, yanıldıklarını kanıtlamaktı” diyor. Fakat neler olduğuna yakından bakmak için dışarı çıktığında “gümüş rengi, puro şeklinde, bir otobüs büyüklüğünde, üst tarafı kubbeli bir nesne gördüğünü ve tepesinde yanıp sönen kırmızı bir ışık olduğunu” anlatıyor. Nesneyi 10 saniye civarı gördüğünü söyleyen Davies “Büyük bir kaçma arzusu hissettim” diyor. Galler’deki bu olay, BBC’nin Paranormal adlı programında ele alınmıştı. Dünya dışı yaşam iddiaları sıklıkla gündeme gelen bir fenomen. BBC’ye konuşan bir uzay ve havacılık uzmanı da herkesin cebinde akıllı telefonlar olması ve pek çok kişinin hava trafiğini izleyen uygulamalar kullanması sayesinde “bilinen ve bilinmeyenleri takip edebilmek için çok daha güçlü bir konumda olduğumuzu” söylüyor. Peki, neden UFO gördüğümüzü düşündüğümüze dair bir açıklama var mı ve bunlar araştırılmalı mı? ‘Çok sayıda UFO avı’ UFO’lar, 1947’de ABD’nin New Mexico eyaletinde dünya dışı yaşam görüldüğü iddialarından bu yana dikkatimizi çekiyor. Üç yıl sonra Uçan Daire filmi gösterime girdi ve ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki Uzay Yarışı 1950’lerde hız kazandı. Dünya dışı yaşam hikayeleri, 1982’de Steven Spielberg’ün Oscar kazanan E.T.’sinden, 1993’te yayınlanmaya başlayan X Files’a kadar ilerleyen yıllarda da popüler kültürü etkiledi. Buckinghamshire New University’nin sosyal bilimler fakültesi dekanı Dr. Ciaran O’Keeffe, 1980’li yıllarda UFO gözlemlemeye ilginin zirve yaptığını ve bunun da “çok sayıda UFO avıyla” sonuçlandığını söylüyor. Küresel medya, UFO iddialarına yer verdi ve örneğin Broad Haven İlkokulu’ndaki iddialar Yeni Zelanda’da bile duyuldu. Broad Haven olayı 1977’de Dyfed Üçgeni diye anılan bölgedeki dünya dışı yaşam görme iddialarından biriydi. Geçmişte bunları açıklamak için bazı teoriler gündeme geldi. Bu teorilere “şaka yapılmış olma” ihtimali de dahildi. Broad Haven’daki gibi UFO görme olayları büyük bir ilgi görürken, Dr. O’Keefe makul bir açıklaması olabileceği görüşünde: “Görgü tanığı ifadeleri yanlışlara açıktır. Bir görgü tanığının sorgulanması, hafızadaki olayın önemli ölçüde değişmesine yol açabilir. Özellikle de tanığın sorgusu kötü yapılmışsa. Örneğin yönlendirici sorular ve bir olayın medyadaki işlenişi bile hafızayı yanıltıcı unsurlar olabilir.” Fakat Broad Haven İlkokulu’ndaki olayda tek bir görgü tanığı yoktu. Bir grup öğrenci UFO gördüğünü söylüyordu. Dr. O’Keeffe bu gibi kitlesel UFO görme olaylarında “bulaşma ve gruba uyumun” etkili olabileceğini belirtiyor. “Buradaki bulaşma, düşüncelerin, duyguların ve davranışların bir grup insan arasında yayılması” diyor. Ancak Davies, çocukların gördükleri UFO’yu çizdikleri resimlerin aşağı yukarı aynı olmasına dikkat çekiyor. Bunun, yaşananların psikolojik açıklamasını “devre dışı bırakabileceğini” söylüyor. Davies, olaydan önce bilim kurguya büyük bir ilgisi olmadığını, fakat daha sonraki yıllarda neler olduğunu anlayabilmek için kitaplara ve araştırma dokümanlarına binlerce sterlin harcadığını belirtiyor. ‘Her zaman duyurulmaz’ Paranormal programına konuşan uzay ve havacılık mühendisi Dr. Ryan Marks, UFO görme iddialarının hava trafiğiyle de açıklanabileceğini söylüyor. Özellikle de hava alanlarının olduğu, şehirleşmiş yerlerde. İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri Müzesi’ne göre 1970-1990 arasında Güney Galler’de beş havaalanı vardı ve biri de füze deneme alanı olarak kullanılıyordu. Dr. Marks “Sürekli hava trafiği vardı ve tabii ki son 40 yılda daha da arttı” diyor. Bölgede her zaman belli bir seviyede askeri faaliyet vardı ve hepsi de kamuoyuna açıklanmıyordu. Örneğin Mart 2024’teki ABD hükümetinin raporuna göre ülkede 1950 ve 60’lardaki UFO görme olaylarının ileri casus uçakları ve uzay teknolojisi testlerinden kaynaklandığı sonucuna varıldı. Dr. Marks 1970’lerin ortalarından 1980’lerin ilk yıllarına kadar İngiltere’de de sıcak hava balonları ve uçak denemeleri yapıldığını, bunların bazılarının da “UFO tasvirlerine benzediğini” anlatıyor. Fakat bunların hangarların dışına çıkmayan “küçük boyutlu” denemeler olduğunu da vurguluyor. Dr. Marks “bedava indirilen uygulamalarla hava trafiğinin çoğunlukla kaydedildiğini ve uçakların kolayca tespit edilebildiğini” ifade ediyor. Bu “dijital ayak izinin” de gökyüzünde olup bitenlerin izlenebilmesini çok daha kolay bir hale getirdiğini kaydediyor. Davies ise UFO gördüğünden hala emin. “UFO’lara inanmak saçmalık olarak görülebiliyor” diyor. İngiltere Savunma Bakanlığı 2009’da UFO masasını, herhangi bir savunma amacına hizmet etmediği ve personelin daha değerli savunma amaçlı görevlere tayin edilmesi gerektiği gerekçeleriyle kapatmıştı. Bir Bakanlık Sözcüsü de “Son 50 yılda, bize yapılan dünya dışı zeka, tanımlanamayan uçan nesne ya da tanımlanamayan hava olayı ihbarlarının hiçbiri İngiltere’ye yönelik herhangi bir askeri tehdit varlığına işaret etmedi” diye eklemişti.

İki ABD’li yetkiliye göre İran ordusu geçen ay Basra Körfezi’ndeki gemilere deniz mayınları yükledi ve bu hareket Washington’da İsrail’in İran’daki mevzileri vurmasının ardından Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almaya hazırlandığı yönündeki endişeleri arttırdı. Hassas istihbarat konularını tartışmak için isimlerinin açıklanmasını istemeyen yetkililer, ABD istihbaratı tarafından tespit edilen ve daha önce bildirilmeyen hazırlıkların, İsrail’in 13 Haziran’da İran’a yönelik ilk füze saldırısını başlatmasından bir süre sonra gerçekleştiğini söyledi. Boğazda konuşlandırılmamış olan mayınların yüklenmesi, Tahran’ın dünyanın en işlek nakliye yollarından birini kapatma konusunda ciddi olabileceğini düşündürmektedir ki bu zaten sarmal haldeki bir çatışmayı tırmandıracak ve küresel ticareti ciddi şekilde sekteye uğratacak bir harekettir. Küresel petrol ve gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçmektedir ve bir tıkanıklık muhtemelen dünya enerji fiyatlarını yükseltecektir. Küresel gösterge petrol fiyatları, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini vurmasından bu yana, kısmen çatışmanın petrol ticaretinde önemli aksamalara yol açmamasının verdiği rahatlamayla %10’dan fazla düştü. 22 Haziran’da, ABD’nin Tahran’ın nükleer programını sekteye uğratmak amacıyla İran’ın üç önemli nükleer tesisini bombalamasından kısa bir süre sonra, İran parlamentosunun boğazı kapatmaya yönelik bir önlemi desteklediği bildirildi. İran’ın Press TV kanalı, bu kararın bağlayıcı olmadığını ve kapatma konusunda nihai kararın İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’ne ait olduğunu söyledi. İran yıllar boyunca boğazı kapatmakla tehdit etmiş ancak bu tehdidini hiçbir zaman yerine getirmemişti. Reuters, İsrail-İran hava savaşı sırasında Tahran’ın mayınları tam olarak ne zaman yüklediğini belirleyemedi; bu mayınlar yerleştirilseydi gemilerin bu önemli geçiş yolundan geçmesi fiilen engellenmiş olacaktı. Mayınların o zamandan beri boşaltılıp boşaltılmadığı da belli değil. Kaynaklar ABD’nin mayınların İran gemilerine yerleştirildiğini nasıl tespit ettiğini açıklamadı ancak bu tür istihbarat genellikle uydu görüntüleri, gizli insan kaynakları ya da her iki yöntemin bir kombinasyonu yoluyla toplanır. İran’ın hazırlıkları hakkında yorum yapması istenen bir Beyaz Saray yetkilisi şunları söyledi: “Başkan’ın Gece Yarısı Çekiç Operasyonu’nu zekice yürütmesi, Husilere karşı başarılı kampanyası ve maksimum baskı kampanyası sayesinde Hürmüz Boğazı açık kaldı, seyrüsefer özgürlüğü yeniden sağlandı ve İran önemli ölçüde zayıflatıldı.” Pentagon yorum talebine hemen yanıt vermedi. Birleşmiş Milletler’deki İran misyonu da yorum taleplerine yanıt vermedi. İki yetkili, ABD hükümetinin mayınların yüklenmesinin bir hile olduğu ihtimalini göz ardı etmediğini söyledi. Yetkililer, İranlıların mayınları Washington’u Tahran’ın boğazı kapatma konusunda ciddi olduğuna ikna etmek için, ancak bunu yapma niyetinde olmadan hazırlamış olabileceklerini söyledi. İran ordusu, İran liderlerinin emir vermesi durumunda gerekli hazırlıkları yapıyor da olabilir. Hürmüz Boğazı Umman ve İran arasında yer almakta ve Basra Körfezi’ni güneydeki Umman Körfezi ve ötesindeki Umman Denizi’ne bağlamaktadır. En dar noktasında 21 mil (34 km) genişliğindedir ve her iki yönde de sadece 2 mil genişliğinde nakliye şeridi vardır. OPEC üyeleri Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak, ham petrollerinin çoğunu boğaz üzerinden, çoğunlukla Asya’ya ihraç etmektedir. Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçıları arasında yer alan Katar, LNG’sinin neredeyse tamamını boğazdan gönderiyor. İran da ham petrolünün büyük bir kısmını boğazdan ihraç ediyor ve bu da teoride Tahran’ın boğazı kapatma isteğini sınırlıyor. Ancak Tahran yine de gerekli gördüğü takdirde bunu yapabileceğinden emin olmak için önemli kaynaklar ayırdı. ABD Savunma İstihbarat Teşkilatı’nın tahminlerine göre 2019 yılı itibariyle İran’ın elinde, küçük ve yüksek hızlı tekneler yardımıyla hızla yerleştirilebilecek 5.000’den fazla deniz mayını bulunuyordu. İran’ın aldığı önlemler Bahreyn’de bulunan ABD Beşinci Filosu bölgedeki ticareti korumakla görevlidir. ABD Donanması Bahreyn’de genellikle dört adet mayın karşı tedbir gemisi ya da MCM gemisi bulundurmaktaydı, ancak bu gemilerin yerini mayın karşıtı yeteneklere de sahip olan ve kıyı muharebe gemisi ya da LCS olarak adlandırılan başka bir gemi türü alıyor. ABD’nin İran’ı vurmasından önceki günlerde Beşinci Filo karargâhına yönelik olası bir misilleme saldırısı beklentisiyle tüm mayın önleme gemileri geçici olarak Bahreyn’den çıkarılmıştı. Nihayetinde İran’ın ani misillemesi yakınlardaki Katar’da bulunan bir ABD askeri üssüne füze saldırısı düzenlemekle sınırlı kaldı. Ancak ABD’li yetkililer İran’ın başka misilleme önlemleri alabileceğini göz ardı etmedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Gazze’de 60 günlük bir ateşkesi tamamlamak için “gerekli koşulları” kabul ettiğini söyledi. Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, önerilen ateşkes süresince ABD’nin “savaşı sona erdirmek için tüm taraflarla birlikte çalışacağını” söyledi. “Barışın sağlanmasına yardımcı olmak için çok sıkı çalışan Katarlılar ve Mısırlılar bu son öneriyi sunacaklar. Umarım… Hamas bu Anlaşmayı kabul eder, çünkü daha iyiye gitmeyecek – SADECE DAHA KÖTÜ OLACAK,” diye yazdı Trump. İsrail anlaşma koşullarını kabul ettiğini teyit etmedi ve Hamas’tan da hemen bir yorum gelmedi. Trump’ın açıklaması, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile önümüzdeki hafta yapılması planlanan ve ABD başkanının “çok sert” olacağını söylediği görüşmeden önce geldi. ABD Başkanı Salı günü yaptığı açıklamada Netanyahu’nun Gazze’deki çatışmaları sona erdirmek istediğine inandığını söyledi. “Bunu istiyor. Size bunu istediğini söyleyebilirim. Önümüzdeki hafta bir anlaşma yapacağımızı düşünüyorum,” diye ekledi Trump. Salı günü İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer Washington’da ABD’nin Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüşecekti. Daha önce İsrail’in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Danny Danon BBC’ye yaptığı açıklamada İsrail’in ateşkese “kesinlikle” hazır olduğunu söyledi. BBC News kanalına konuşan Danon, Hamas’ın “sert oynadığını” söyledi. Danon, “Hamas’a baskı yapıyoruz ve eğer masaya gelmezlerse rehineleri geri getirmek için tek seçeneğimiz daha fazla askeri baskı uygulamak olacak” dedi. “Rehineler evlerine döndüğünde savaş da sona erecek” diye ekledi. Gazze’de halen 50 civarında İsrailli rehine bulunuyor ve bunların en az 20’sinin hayatta olduğuna inanılıyor. Geçtiğimiz hafta üst düzey bir Hamas yetkilisi BBC’ye yaptığı açıklamada arabulucuların Gazze’de yeni bir ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması anlaşması için çabalarını arttırdığını ancak İsrail ile müzakerelerin durduğunu söyledi. İsrail çatışmanın ancak Hamas’ın tamamen tasfiye edilmesiyle sona erebileceğini söylüyor. Hamas uzun zamandır kalıcı bir ateşkes ve İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesi çağrısında bulunuyor. Trump’ın yorumları, İsrail’in artan askeri harekât öncesinde Gazze’nin kuzeyinde tahliye emri vermesinden kısa bir süre sonra geldi. Sağlık görevlileri ve görgü tanıklarına göre İsrail’in Pazartesi günü Gazze’de deniz kıyısındaki bir kafeye düzenlediği hava saldırısında en az 20 Filistinli hayatını kaybetti. İsrail, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği ve yaklaşık 1.200 kişinin öldüğü saldırının ardından Gazze’de askeri harekât başlattı. Bölgenin Hamas tarafından yönetilen sağlık bakanlığına göre o tarihten bu yana Gazze’de en az 56.647 kişi öldürüldü. İsrail ordusu bu hafta ayrıca ABD ve İsrail destekli Gazze İnsani Yardım Vakfı (GHF) tarafından işletilen Gazze’deki yardım dağıtım merkezlerine yaklaşan sivillerin “zarar gördüğüne” dair raporları incelediğini söyledi. 170’ten fazla hayır kuruluşu ve diğer STK’lar tartışmalı grubun kapatılması çağrısında bulundu. Oxfam ve Save the Children gibi kuruluşlar İsrail güçlerinin yardım isteyen Filistinlilere “rutin olarak” ateş açtığını söylüyor. İsrail bu suçlamayı reddediyor ve örgütün Hamas’ın yardım dağıtımına müdahalesini engellemek için gerekli olduğunu söylüyor. Mart ayında, İsrail’in Gazze’ye yeni saldırılar başlatmasıyla bir önceki ateşkes anlaşması çöktü. İsrail ordusu bu eylemi “Hamas’ın terör saldırıları düzenlemeye, güç toplamaya ve yeniden silahlanmaya hazır olmasına dayanan önleyici saldırılar” olarak tanımladı. İsrail ile Hamas arasında 19 Ocak’ta başlayan bir önceki ateşkes anlaşması üç aşamalı olarak düzenlenmiş ancak ilk aşamayı geçememişti. İkinci aşama kalıcı bir ateşkes sağlanmasını, İsrail’de tutuklu bulunan Filistinlilere karşılık Gazze’de kalan rehinelerin geri verilmesini ve İsrail güçlerinin Gazze’den tamamen çekilmesini içeriyordu.